Deel 5

Lieven SOETE

• De vernietigingsoorlog van de nazi's in de Sovjetunie
• De bommenstrategie tijdens WOII, van de Britten en Amerikanen

• In januari 1945 komt Stalin de Westerse geallieerden ter hulp omwille van hun miskleun in de Ardennen

Bill Clinton, president van de USA, begon de viering van de vijftigste verjaardag van Decision-Day (Beslissende Dag) [in mei 1994] met een brede smile en schouderklop bij premier Berlusconi en zijn fascistische trawanten in Italië. 
    Vijftig jaar na de «beslissende dag» is het Amerikaanse objektief van toen in volle glorie bereikt. De kommunisten zijn overal in Europa van de macht verdreven en het fascisme heeft een «demokratisch» maatpak gekregen. Niet het fascisme, maar het kommunisme waren en blijven de hoofdvijand van de imperialistische heersers en leugenaars.

Uiteraard waren de volkeren in Europa opgelucht als een halve eeuw geleden de Verenigde Staten eindelijk hun enorme potentieel mee in de strijd wierpen om de nazibeulen en handlangers te verdrijven. Maar de Amerikaanse, Britse en Franse machthebbers die hun troepen eerst de zee en dan het vuur injoegen, hadden helemaal niet de bedoeling het fascisme te vernietigen.

Twee dagen na de nazi-inval in de Sovjetunie, op 24 juni 1941 schreef Harry S. Truman (die in 1945 president van de USA zou worden) in de New York Time:

«Als we zien dat Rusland wint, zullen we Duitsland helpen. Als Duitsland wint, zullen we Rusland helpen. Laat ze elkaar zoveel mogelijk afslachten.» [1]

«De landing in Normandië heeft de politiek van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië versterkt. Op termijn behoedt ze West-Europa voor het kommunisme. Het ekonomisch liberalisme zal voortaan heersen in de Noordatlantische regio en van daaruit zijn wil opleggen aan de rest van de wereld. D-Day als schild tegen het kommunisme.» [2]

«Bevreesd voor een ineenstorting van de Sovjetunie, lanceren Winston Churchill en Franklin Roosevelt een enorme militaire operatie. Ze is van beslissende betekenis geweest voor de nederlaag van het nazisme.» [3]

De eerste beslissende slag tegen het nazisme, het eerste keerpunt in de Tweede Wereldoorlog, was het heldhaftige verzet van het Sovjetvolk vanaf juni 1941 tegen de nazihorden.
    Tijdens de eerste twintig dagen van de oorlog in de Sovjetunie verloor het nazileger meer soldaten en officieren dan tijdens alle campagnes in West-Europa tussen 1939 en 1941.
    Zes tot acht weken hadden de Duitse generaals voorzien om de Sovjetunie onder de voet te lopen. Kiev en Odessa zullen 73 dagen stand houden, Sebastopol 250 dagen, Leningrad 900.
    Voor Moskou wordt in oktober 1941 de «onoverwinnelijke» Duitse moordmachine voor het eerst tot stilstand gedwongen. In december van dat jaar lanceren de Sovjets het eerste tegenoffensief. Met succes. De Duitsers worden 100 tot 350 km terug gedreven. Ze verliezen 50 van de in totaal 783 divisies die de Duitsers en hun bondgenoten in heel de Tweede Wereldoorlog weten op de been te brengen.
    De overwinning nabij Moskou heeft een zeer grote militaire, politieke en morele betekenis. De Sovjetunie was niet alleen in staat de fascisten die overal elders als fatale overmacht ervaren waren, te stoppen maar zou in staat zijn die barbaarse macht te breken.

Veruit de belangrijkste D-Day tijdens de Tweede Wereldoorlog was 2 februari 1943: de overwinning in Stalingrad. De fascisten waren definitief het overwicht en het initiatief in de oorlog verloren. Het moreel en de hoop onder de bezette volkeren in Europa kreeg een enorme steun. De partizanen verzamelden overal de beste krachten en werden een geducht «Tweede front».
    De Tweede Wereldoorlog werd door de mensen die het beleefden, en wordt nog door (ernstige) historici verdeeld in «voor en na Stalingrad».

De gigantische tankslag nabij Koersk in de zomer van 1943 was veruit de grootste en belangrijkste militaire gebeurtenis tijdens de hele Tweede Wereldoorlog. Meer dan 4 miljoen soldaten stonden op dat moment in Oost-Europa tegenover elkaar.
    Na hun overwinning stootten de Sovjets onmiddellijk door en doorbraken de Ostwall, de oninneembaar gewaande verdedigingslinie van de Duitsers aan de Dnjepr (die op sommige plaatsen 900 meter breed is.) De Wehrmacht verliest anderhalf miljoen manschappen.

Op 6 januari 1944 steken de Sovjets de vooroorlogse Poolse grens over. Als zij aan hetzelfde tempo blijven oprukken -- en er is weinig dat hen er kan van weerhouden -- staan de Sovjets binnenkort in het Duitse Reich zelf in Oost-Pruisen.
    Op 19 januari wordt Leningrad na 900 dagen omsingeling, uithongering en bombardementen, bevrijd. In februari-maart slaat het Rode Leger de Duitsers beslissend achteruit nabij Kiev in Oekraïne.
    De weg naar de Balkan ligt open en op 17 maart staan de Sovjets aan de Roemeense grens.
    Hitler vertrouwt zijn bondgenoten niet meer -- zeker niet na de omverwerping van Mussolini in Italië in juli 1943. Duitse troepen bezetten Hongarije en versterken aanzienlijk hun aanwezigheid in Roemenië.

In Biëlorusland kontroleren de partizanen meer dan 60 % van het grondgebied. Als het Rode Leger het definitieve offensief lanceert in juni '44, richting Polen en Duitsland zelf, vormen deze partizanen een beslissende militaire kracht.
    In mei 1944 veroveren de partizanen van Tito de hoofdstad van het «onafhankelijke» fascistische Kroatië, Zagreb.
    Op 3 maart breekt in Noord-Italië dat door de Duitsers wordt bezet, een algemene staking uit. Zes miljoen arbeiders en boeren geven gevolg aan de oproep van de kommunisten in hun klandestiene krant Unita Proletaria.
    Op 18 mei 1944 roept Maurice Thorez, de leider van de Franse kommunisten via de radio het Franse volk op tot de gewapende opstand. De situatie is gunstig: steeds meer Duitse troepen (en Franse fascistische hulptroepen) worden naar het Oostfront overgeplaatst. De partizanen controleren grote gebieden in Frankrijk.

Nog langer wachten kon de Britse en Amerikaanse imperialisten fataal worden. De kombinatie van het oprukkende Rode Leger en de groeiende militaire en politieke kracht van de partizanen en de kommunisten, kon wel eens heel Europa in een bolsjewistisch kontinent doen omslaan. Er moest dus ingegrepen worden om te verhinderen dat de reactionaire krachten, in nazi-Duitsland zelf en in de rest van Europa, zouden verpletterd worden.

Bij de start lanceerde de opperste van de landingsoperatie in Normandië, generaal Eisenhower, de dringende oproep tot de Franse bevolking om onmiddellijk de gewapende strijd te staken... en de bevelen van de Duitse bezetter op te volgen. Een echt verraad en een oorlogsverklaring aan het Franse volk! Gelukkig voor vele duizenden Amerikaanse, Britse, Canadese en Franse soldaten en vooral parachutisten, hebben de Franse partizanen dit bevel naast zich neer gelegd. Tientallen stadjes en honderden dorpen in Normandië waren in handen van de partizanen als de landingstroepen er aan kwamen.

De opmars van de Westerse geallieerde troepen verliep bijzonder moeizaam, als men weet dat er in heel West-Europa slechts 60 Duitse divisies voorhanden waren die slechts voor 70 % bemand waren -- en dan nog vooral met oudere soldaten. De strategie van de Amerikanen en Britten bestond erin de Duitse troepen niet echt aan te pakken en te vernietigen; ze wel achteruit jagen maar zoveel mogelijk sparen. Zo konden de Duitsers het zich tijdens het Westerse offensief nog rustig permitteren om versterkingstroepen te sturen naar het Oostfront.

De volkeren in Frankrijk en later in Luxemburg, België en Nederland, hebben natuurlijk met grote vreugde de Amerikaanse, Canadese en Britse bevrijders begroet. Maar al heel snel werd de hoop gesmoord dat het einde van de fascistische onderdrukking ook het begin zou betekenen van een nieuwe maatschappij waarin oorlog, uitbuiting, racisme en onderdrukking definitief zouden zijn uitgeschakeld. De meest afzichtelijke kenmerken van het fascisme werden weg geschminkt.
 

In de Sovjetunie [gerekend binnen de grenzen van begin september 1939]

• lieten ongeveer 14,5 miljoen militairen het leven --
• 9,5 miljoen aan het Oostfront in Europa en
• 2 miljoen in het Verre Oosten in de oorlog tegen Japan;
• 3 miljoen krijgsgevangen Sovjetsoldaten kwamen in de kampen om.
• Meer dan 7 miljoen Sovjetburgers kwamen om (waarvan 1 miljoen joden).

De oorlog in het Westen was een oorlog tussen twee burgerlijke legers. In de strijd tegen de nazi-invasie kon en wilde de Franse bourgeoisie de werkers niet mobiliseren en bewapenen voor een strijd op leven of dood tegen het nazisme. Als zijn troepen onder de voet waren gelopen tekende Pétain, de held van Eerste Wereldoorlog, de overgave en stapte gezwind in de collaboratie. Bijna in blok richtte de grote Franse bourgeoisie zich naar de orders van Hitler en trachtte zoveel mogelijk profijt te halen uit de Nieuwe Europese Orde. De oorlog in het Westen bleef in zekere zin een 'beschaafde' oorlog onder 'beschaafde' bourgeois.

In de Sovjetunie was daar niets van te bekennen. Het Sovjetvolk had met een heel ander soort oorlog te maken. Het is een van de verdiensten van Stalin dit tijdig begrepen en er zich op voorbereid te hebben.
    Reeds voor het lanceren van de operatie Barbarossa had Hitler duidelijk kleur bekend. In zijn Dagboek citeert generaal Halder uit een toespraak van Hitler tot zijn generaals op 30 maart 1941. De Führer spreekt over de komende oorlog met de Sovjetunie.

«Strijd tussen twee ideologieën. Verpletterend oordeel over het bolsjewisme: het is een asociale misdaad. Het kommunisme is een verschrikkelijk gevaar voor de toekomst. (...)
Het gaat om een vernietigingsoorlog. Als we het niet vanuit die hoek bekijken zullen we de vijand wel verslaan maar binnen dertig jaar staat de kommunistische vijand opnieuw tegenover ons. We voeren geen oorlog om de vijand te sparen. (...)
Strijd tegen Rusland: vernietiging van de bolsjewistische commissarissen en van de kommunistische intelligentsia.»

Het uitgangspunt in de militaire strategie van de Sovjets was: de militaire kracht van de fascisten breken en vernietigen; zoveel mogelijk wapens en soldaten onschadelijk maken; geen kans geven terug te trekken en elders te hergroeperen. 
    De oorlogsstrategie van de imperialisten daarentegen was gericht op het sparen van de militaire kracht van de Duitsers opdat ze die nog konden inzetten aan het Oostfront. Dat was ook de belangrijkste reden waarom ze zo lang gewacht hebben met de landing in Frankrijk en het openen van een ernstig tweede front.

De Amerikaanse en Britse luchtmachten hebben een ware wedloop georganiseerd om Duitse steden te bombarderen. Ze waren vooral gericht tegen de burgerbevolking in de grote steden -- zogenaamd om de moraal van het Duitse volk te breken. De industriële en militaire installaties in Duitsland werden gespaard -- tenzij vanaf midden 1944, toen ze getracht hebben de zone die door de Sovjets zou worden bezet in een woestijn te herschapen. 
    Van de 2,3 miljoen ton bommen die in 1944-45 boven het Reich werden uitgegooid, waren slechts 843.273 ton (37%) gericht op transporten, militair-industriële installaties, vliegvelden en basissen; de grote meerderheid waren bommentapijten (vooral met brandbommen) boven de steden. [1]

Tijdens de drie jaar dat Stalin vruchteloos heeft aangedrongen om de druk op het Oostfront te verlichten door het openen van een serieus tweede front in het Westen, hebben de Amerikaanse en Britse bommengooiers de industriële en militaire kracht van Duitsland niet willen breken. 
    Resultaat: in 1944 lag de oorlogsproduktie in Duitsland 280% hoger dan in 1942. In 1944 werden bijvoorbeeld 38.000 vliegtuigen gebouwd, tegenover 25.000 in 1943 en 15.000 in 1942. In 1944 kon Duitsland 622.000 tanks produceren, tegen 369.000 in 1943 en 140.000 in 1942. [2] 
    Het probleem was helemaal niet dat de bommengooiers niet wisten waar de wapenfabrieken gevestigd waren. Ze wilden niet. Het waren toch tanks en vliegtuigen om tegen de bolsjewieken te gebruiken.

Voor de landingsoperatie op D-Day hebben de Westerse geallieerden ook eerst zeer grondig heel Normandië gebombardeerd. Het middeleeuwse stadje Caen werd nodeloos met de grond gelijk gemaakt. Er lagen relatief weinig Duitse troepen in de streek. De verdedigingsgordel aan de kust zelf was bovendien nog bijna onbeschadigd op het ogenblik dat de troepen aan wal gingen. Deze bombardementen hebben vooral een afschrikkingseffect gehad... op de plaatselijke partizanen.
 

Op 26 mei 1942 werd in Londen het Sovjet-Britse bijstandspact gesloten. Daarin staat: «Wat betreft de niet langer uit te stellen opgave een tweede front in Europa te openen in de loop van het jaar 1942, is er volledige overeenstemming bereikt.»
    Op 11 juni 1942 wordt een Sovjet-Amerikaanse overeenkomst gesloten waarin staat: «Wat betreft de niet langer uit te stellen opgave een tweede front in Europa te openen in de loop van het jaar 1942, is er volledige overeenstemming bereikt.»[1]

Dat «niet langer uitstellen» zal nog twee jaar op zich laten wachten. Stalin beschrijft op 6 november 1942 de situatie.

«Hoe is te verklaren dat de Duitsers dit jaar toch het initiatief van de militaire operaties hebben kunnen houden en ernstige taktische successen hebben geboekt aan ons front? De verklaring ligt in het feit dat de Duitsers en hun bondgenoten al hun beschikbare reserves konden verzamelen om ze aan het Oostfront in te zetten. Zo kregen ze een belangrijk overwicht in troepensterkte in zuidwestelijke richting.
    «Dit was mogelijk omdat er geen tweede front in Europa was. In september waren er van de 256 Duitse divisies minstens 179 divisies ingezet aan ons front. Voeg daarbij 22 Roemeense, 14 Finse, 10 Italiaanse, 13 Hongaarse, 1 Slowaakse en 1 Spaanse divisie, en je bekomt een totaal van 240 divisies die momenteel aan ons front vechten. Daartegenover: aan het front in Libië vechten momenteel 4 Duitse en 11 Italiaanse divisies om de verovering van Libië tegen de Britten.» [2]

Hoe anders is de houding van de Sovjetunie ten overstaan van zijn bondgenoten. 
    In december 1944 zitten de Amerikanen vast in de Ardennen -- ze zijn ook meer bezig met de politieke kuiperijen in België om de kommunisten buiten spel te houden, dan met de militaire operaties. 
    Op 16 december lanceren de Duitsers (onder bevel van von Rundstedt) tot ieders verrassing een laatste groots tegenoffensief. Ze breken het geallieerde front en rukken op tot in Luik en Dinant en dreigen een groot deel van de Brits-Amerikaanse troepen af te snijden van de hoofdmacht. Deze zijn niet in staat op eigen kracht het offensief te keren. 
    Op 6 januari 1945 doet Churchill een dringend beroep op Stalin en vraagt hem een offensief te lanceren om de Duitse druk in België te verzachten. Het Sovjetleger heeft juist een groots winteroffensief achter de rug en het weer is uiterst ongunstig. 
    Op 12 januari lanceren de Sovjets over heel het front, van de Baltische kust tot de Karpaten, een offensief. Op zich al een meesterstuk van organisatie en militaire suprematie om dit op vijf dagen geklaard te krijgen. Hitler beslist zich in het Westen in verdediging terug te trekken en de daar vrijgekomen eenheden naar het Oostfront over te plaatsen. [3] 
    De Britten en Amerikanen kunnen zich eind januari terug op de vroegere stellingen installeren.